برنامه کوددهی صنوبر
تیم ارشد گیاه پزشکی ایکادمالتقویم کوددهی اختصاصی درخت صنوبر (کبوده) از دسته درختان سریع‌الرشد صنعتی که توسط کارشناسان ارشد گیاه‌پزشکی شرکت ایکادمال تهیه شده، یک برنامه کوددهی جامع شامل زمان‌بندی دقیق مراحل رشد، مقادیر بهینه کودها و نکات فنی تغذیه برای دستیابی به حداکثر رشد قطری و تولید چوب باکیفیت می‌باشد.
کبوده یا همان صنوبر، درختی است از تبار صنوبر که زود رشد میکند و چوبش برای ساختمان، کاغذسازی و مصرف روستایی خوب است. این درخت سرما را تحمل میکند، اما اگر درست تغذیه نشود، تنه‌اش باریک می‌ماند، چوبش پوک می‌شود و دیرتر به مرحله فروش می‌رسد.
چرا تنۀ کبوده کلفت نمی‌شود و چوبش سبک می‌ماند؟
سه دلیل اصلی دارد: اول، خاک‌های آهکی و کم‌فسفر که ریشه نمی‌تواند قوی شود. دوم، کم‌پتاسیم و کم‌کلسیم بودن خاک که ساقه را نازک و چوب را پوک نگه می‌دارد. سوم، باد و برف که نهال‌های جوان را کج میکند. اگر در هر مرحله غذای درست به درخت برسد، تنه صاف و قطور بار می‌آید و چوب سنگین و پرفروش می‌شود.
فهرست عناوین این مطلب
- چرا تنۀ کبوده کلفت نمی‌شود و چوبش سبک می‌ماند؟
- نکات مهم و هشدارها
- 🌲 برنامه کوددهی کبوده (سنوبر) قدم‌به‌قدم
- 1- موقع آماده کردن زمین و کاشتن قلمه
- 2- رشد اولیه نهال (سال اول و دوم)
- 3- وقتی تنه شروع به کلفت شدن میکند (سال‌های سوم به بعد)
- 4- یکی دو سال آخر قبل از بریدن درخت
- 5- درست قبل از برش (فصل زمستان)
- 6- بعد از برش (بازسازی خاک برای کاشت دوباره)
- کجاها کبوده می‌کارند
- چند جور کبوده داریم
نکات مهم و هشدارها
یخ‌بندان بهاره و پاییزه: شاخه‌های تازه را می‌سوزاند و تنه را ترک می‌اندازد. پاییز کود فسفر و پتاسیم بده که درخت مقاوم شود.
خاک سفید و آهکی: توی این جور خاک‌ها فسفر و آهن قفل است. مرتب گوگرد مایع و اسیدهای آلی استفاده کن تا خاک نرم شود.
باد شدید و برف سنگین: از اول کار با کودهای سیلیس‌دار و پتاسیم، ریشه را عمیق و ساقه را محکم کن که درخت کج نشود.
چرای دام: دام‌ها را میان درختان جوان نبر. برگ‌های ریخته را هم جمع نکن، بماند پای درخت تا خاک قوی بماند.
🌲 برنامه کوددهی کبوده (سنوبر) قدم‌به‌قدم
1- موقع آماده کردن زمین و کاشتن قلمه
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | ریشه قوی و بیرون نزدن جوانه |
| مرحله رشد | اسفند تا فروردین، موقع کاشت قلمه |
| سن گیاه | سال اول |
| چه کاری نکنی | کود دامی تازه بریزی پای قلمه که می‌پوسد |
| اگر نمی‌شود | وقتی زمین یخ زده یا خیلی خیس است، صبر کن تا آبش برود و خاک گرم شود |
قلمه که می‌کاری، باید ریشه‌اش زود راه بیفتد و خاک دورش نرم باشد تا باد تکانش ندهد. برای همین فسفر و گوگرد خیلی مهم است. اسیدهای آلی هم کمک میکند خاک سفت آهکی برای ریشه نرم شود.
کودهای این مرحله:
2- رشد اولیه نهال (سال اول و دوم)
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | بلند شدن ساقه و شاخه‌های بدون آفت |
| مرحله رشد | از وقتی قلمه سبز می‌شود تا آخر سال دوم |
| سن گیاه | تا ۲ سالگی |
| چه کاری نکنی | نیتروژن یا اوره زیاد نده که شاخه آبکی و شکننده شود |
| اگر نمی‌شود | برگ‌های تازه زرد و رگبرگش سبز ماند، کمبود آهن و روی دارد؛ باید محلول‌پاشی کنی |
اینجا نهال باید محکم و سالم بالا بیاید. پتاسیم و سیلیس که بهش بدهی، ساقه‌اش کلفت می‌ماند و باد نمی‌شکندش. عناصر ریزمغذی هم برگ‌ها را سبز نگه می‌دارد.
کودهای این مرحله:
3- وقتی تنه شروع به کلفت شدن میکند (سال‌های سوم به بعد)
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | تنه صاف، کلفت و چوب متراکم |
| مرحله رشد | از سال سوم تا یکی دو سال مانده به برش |
| سن گیاه | ۳ سال به بالا |
| چه کاری نکنی | کود ازته زیاد بهش نده که چوب پوک و سبک نشود |
| اگر نمی‌شود | اگر دیدی تنه کلفت نمی‌شود، پتاسیم و کلسیم کم است؛ سریع جبران کن |
الان وقت آن است که چوب سنگین و باکیفیت بشود. پتاسیم شیره را به تنه می‌کشد و چوب را فشرده میکند. کلسیم هم دیواره سلول‌ها را محکم میکند تا تنه ترک نخورد. بور هم مانع بدشکلی می‌شود.
کودهای این مرحله:
4- یکی دو سال آخر قبل از بریدن درخت
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | چوب سنگین، بی‌آب و آماده فروش |
| مرحله رشد | ۱-۲ سال آخر |
| سن گیاه | حدود ۶-۱۰ سالگی |
| چه کاری نکنی | کلاً کود ازته قطع شود |
| اگر نمی‌شود | اگه هنوز چوب سبک است، پتاسیم و گوگرد را بیشتر کن |
اینجا دیگر فقط پتاسیم و گوگرد به کار می‌آید که چوب را سنگین و خوش‌تراش کند. منیزیم هم برگ‌ها را دیرتر زرد میکند تا درخت تا آخرین روز غذا بسازد.
کودهای این مرحله:
5- درست قبل از برش (فصل زمستان)
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | چوب خشک و سفت، آماده بارگیری |
| مرحله رشد | پاییز و زمستان، قبل از اره کردن |
| سن گیاه | سال برداشت |
| چه کاری نکنی | سه ماه مانده به برش، هیچ کودی نده و آب را قطع کن |
| اگر نمی‌شود | اگه چوب هنوز خیس است، برش را ببر وسط زمستان |
فقط اگر خیلی لازم بود، یک مقدار خیلی کم پتاسیم و گوگرد می‌دهی که چوب سفت بماند. وگرنه دست نزن.
کودها در صورت نیاز:
6- بعد از برش (بازسازی خاک برای کاشت دوباره)
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | خاک را دوباره زنده کنیم برای کاشت بعدی |
| مرحله رشد | بعد از جمع کردن تنه‌ها و کندن کنده‌ها |
| سن گیاه | پایان کار |
| چه کاری نکنی | کنده‌های کرم‌خورده و قارچی را توی زمین نگذار |
| اگر نمی‌شود | بعد از شخم زدن، با اولین آب یا باران کودها را پخش کن و زیر خاک کن |
بعد از سال‌ها چوب بردن، خاک دیگر رمق ندارد. باید فسفر و پتاسیم و ماده آلی به آن برگردد. با گوگرد هم خاک را از آهک نجات بده. مس هم کمک میکند آفات و قارچ‌ها توی خاک نمانند.
کودهای این مرحله:
کجاها کبوده می‌کارند
درخت کبوده که نوعی صنوبر است، بیشتر در استان‌های سردسیر و معتدل ایران کشت می‌شود، اما حضور آن در برخی نقاط به قدری پررنگ است که نام برخی شهرها و روستاها را تحت تأثیر قرار داده است.
از مهم‌ترین قطب‌های کشت این درخت می‌توان به دشت مغان در استان اردبیل اشاره کرد که شامل شهرهای گرمی، بیله‌سوار و پارس‌آباد می‌شود. در آذربایجان شرقی، این درخت با نام «صنوبر کبوده تبریزی» شناخته می‌شود و به نوعی بومی منطقه تبریز است. در استان زنجان، منطقه زنجانرود یکی از رویشگاه‌های بومی آن محسوب می‌شود.
استان همدان از این نظر بسیار شاخص است، چون شهرستان کبودرآهنگ نامش مستقیماً از واژه «کبود» گرفته شده و در دهستان کوهین از توابع همین شهرستان، روستاهایی مانند علی‌آباد، آب مشکین و آق‌بلاغ میزبان این درخت هستند.
چند جور کبوده داریم
دو جور اصلی هست: تبریزی که راست‌قد می‌رود و پوستش سفید است و زودتر می‌برندش، و صنوبر بومی (همان سنوبر) که کندتر رشد میکند ولی سرما و باد را بهتر تاب می‌آورد. فرقی نمی‌کند کدام را داری، هر دو به فسفر، پتاسیم، کلسیم و گوگرد خیلی احتیاج دارند و این برنامه برای هر دو جواب می‌دهد.
توجه: این تقویم صرفاً یک پیشنهاد عمومی است. برای آمار دقیق و شرایط خاص باغ خود، حتماً با کارشناس کشاورزی مشورت کنید.
شرایط متفاوت: میزان و نوع کود به سن درخت، بافت خاک، اقلیم و نتایج آزمایش خاک بستگی دارد. قبل از اقدام، آزمون خاک انجام دهید.
تعهد: تعیین مقدار و زمان کوددهی کاملاً بر عهده کشاورز بوده و این تقویم الزام‌آور نیست.
به‌روزرسانی: این تقویم تغذیه یا زمان کوددهی به صورت دوره‌ای بر اساس یافته‌های جدید به روز می‌شود.
گروه کشاورزی ایکادمال با تیمی از کارشناس‌های کشاورزی، حاضر است برنامه دقیق و علمی کوددهی برای هر محصولی را به کشاورزان سراسر کشور ارائه دهد. دفتر ما در اصفهان است ولی از طریق سایت برای خرید آنلاین، تلفنی و حضوری می‌توانید سفارش دهید و مشاوره بگیرید. هدف ما کمک به شما برای برداشت بیشتر و باکیفیت‌تر است.
اگر در زمینه تقویم ، جدول یا برنامه کوددهی صنوبر تجربه‌ای دارید، نتایج، نکات یا چالش‌های خود را در بخش نظرات ثبت کنید تا سایر کشاورزان نیز از تجربه شما استفاده کنند.