برنامه کوددهی ذرت
تیم ارشد گیاه پزشکی ایکادمالتقویم کوددهی اختصاصی محصول ذرت از دسته صیفی‌جات که توسط کارشناسان ارشد گیاه‌پزشکی شرکت ایکادمال تهیه شده، یک برنامه کوددهی جامع شامل زمان‌بندی دقیق مراحل رشد، مقادیر بهینه کودها و نکات فنی تغذیه برای دستیابی به حداکثر عملکرد و کیفیت محصول می‌باشد.
ذرت با نام علمی Zea mays گیاهی یکساله و فصل گرم از خانواده گندمیان (Poaceae) است که به صورت دانه‌ای (برای مصرف انسانی یا خوراک دام) و علوفه‌ای (سیلاژ) در مناطق مختلف ایران کشت می‌شود. استان‌های خوزستان، فارس، کرمانشاه، لرستان، گلستان، خراسان، اصفهان و همدان قطب‌های اصلی تولید ذرت هستند. برای دستیابی به بلال‌های درشت، دانه‌های پُر و شیرین (یا علوفه با کیفیت بالا)، تغذیه دقیق و مرحله‌بندی‌شده به ویژه نیتروژن، فسفر، پتاسیم، روی و گوگرد اهمیت حیاتی دارد. در این برنامه از طیف گسترده‌ای از کودهای تخصصی (نیتروژن کند رها، فسفر بالا، پتاسیم، اسیدهای آمینه، هیومیک، سیلیکات و ریزمغذی‌ها) استفاده شده است.
چطور ذرتی با بلال درشت و شیرین برداشت کنیم؟
ذرت گیاهی نیتروژن‌خوار است اما مصرف بی‌رویه نیتروژن باعث خوابیدگی و آفات می‌شود. برای حداکثر عملکرد، نیتروژن را تقسیط کنید، فسفر را در ابتدا برای ریشه‌زایی، پتاسیم را برای استحکام ساقه و کیفیت دانه، و روی و گوگرد را برای رشد جوانه‌ها و افزایش پروتئین تأمین کنید. تغذیه اصولی از بلال‌های ناقص، ریزش دانه و زردی زودرس جلوگیری کرده و عملکرد را تا ۳۰٪ افزایش می‌دهد. در ادامه این تقویم گام‌به‌گام، می‌گوییم در هر مرحله چه کودی از لیست محصولات ما نیاز دارید.
فهرست عناوین این مطلب
- چطور ذرتی با بلال درشت و شیرین برداشت کنیم؟
- چرا ذرت من بلال ناقص، دانه‌های ریز یا خوابیدگی دارد؟
- نکات مهم و هشدارها (ویژه ذرت)
- 🌽 تقویم کوددهی ذرت بر اساس مراحل رشد
- 1- برنامه کوددهی ذرت: مرحله آماده‌سازی بستر و کاشت
- 2- برنامه کوددهی ذرت: مرحله رشد رویشی (۵-۸ برگی – زمان تقسیط اول نیتروژن)
- 3- برنامه کوددهی ذرت: مرحله ظهور تاسل و گلدهی (نیتروژن دوم + پتاسیم و بور)
- 4- برنامه کوددهی ذرت: مرحله پر شدن دانه (افزایش وزن هزاردانه و شیرینی)
- 5- برنامه کوددهی ذرت: مرحله قبل از برداشت (تثبیت کیفیت دانه)
- 6- برنامه کوددهی ذرت: پس از برداشت (برای کشت دوم یا بازیافت بقایا)
- مناطق اصلی کشت ذرت در ایران
- انواع ذرت در ایران
چرا ذرت من بلال ناقص، دانه‌های ریز یا خوابیدگی دارد؟
اگر بوته‌های ذرت شما کوتاه و زرد، بلال‌ها کوچک و ناقص، دانه‌ها چروکیده، یا بوته‌ها خوابیده‌اند، گیاه دچار کمبود یا عدم تعادل تغذیه‌ای است. کمبود نیتروژن (زردی نوک برگ پیر)، کمبود فسفر (بنفشی شدن برگ جوان)، کمبود پتاسیم (سوختگی حاشیه برگ و خوابیدگی)، کمبود روی (راه راه‌های سفید و توقف رشد)، کمبود گوگرد (زردی یکنواخت برگ جوان) و کمبود بور (ریزش دانه و بلال ناقص) از مشکلات اصلی هستند. برنامه زیر با استفاده از محصولات متنوع این کمبودها را رفع میکند.
نکات مهم و هشدارها (ویژه ذرت)
تقسیم نیتروژن: ذرت به نیتروژن زیادی نیاز دارد اما مصرف یکجا باعث آبشویی و خوابیدگی می‌شود. نیتروژن را در ۲-۳ مرحله (کاشت، ۶-۸ برگی، قبل از گلدهی) تقسیم کنید.
اهمیت روی: ذرت بسیار به روی حساس است. کمبود روی باعث سفید شدگی میان رگبرگ و توقف رشد می‌شود. حتماً از منابع روی کلاته استفاده کنید.
خوابیدگی بوته: مصرف زیاد نیتروژن و کمبود پتاسیم و سیلیسیم باعث خوابیدگی ذرت در باد و باران می‌شود. پتاسیم و سیلیکات را جدی بگیرید.
آبیاری در مرحله گلدهی: تشنگی در مرحله گرده‌افشانی باعث ناقص شدن بلال می‌شود. آبیاری منظم و کود پتاسیم باعث بهبود دانه‌بندی می‌گردد.
🌽 تقویم کوددهی ذرت بر اساس مراحل رشد
1- برنامه کوددهی ذرت: مرحله آماده‌سازی بستر و کاشت
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | بستر نرم، فسفر قابل دسترس برای ریشه‌زایی، روی برای جوانه‌زنی قوی |
| مرحله رشد | قبل از بذرپاشی مستقیم |
| سن گیاه | بستر کشت |
| ممنوعیت مصرف | از اوره سطحی در تماس با بذر پرهیز کنید (سوزش جوانه) |
| نیاز به تأخیر | دمای خاک حداقل ۱۲ درجه، بهتر است ۱۵-۲۰ درجه |
برای شروع قوی، فسفر، روی و گوگرد کلیدی هستند. مونوآمونیوم فسفات (MAP) (820) و اوره فسفات (0-44-17) (821) فسفر قابل جذب را افزایش می‌دهند. اسید انفوریک (1128) برای خاک‌های آهکی مفید است. کود مونو پتاسیم فسفات (MKP) (843) فسفر و پتاسیم پایه می‌دهد. هیومیک اسید مایع 13% (827) جذب فسفر و روی را افزایش می‌دهد. گوگرد مایع 65% (828) ضمن اصلاح خاک، به جذب روی کمک میکند. همچنین کود گرانوله ویژه گندم و جو تاپ پلاس (ویتاپ – 1560) که برای غلات طراحی شده، برای ذرت نیز مناسب است.
محصولات پیشنهادی (تنوع بالا):
اگر در زمینه تقویم ، جدول یا برنامه کوددهی ذرت تجربه‌ای دارید، نتایج، نکات یا چالش‌های خود را در بخش نظرات ثبت کنید تا سایر کشاورزان نیز از تجربه شما استفاده کنند.