برنامه کوددهی کیوی
تیم ارشد گیاه پزشکی ایکادمالتقویم کوددهی اختصاصی محصول کیوی از دسته درختان باغی که توسط کارشناسان ارشد گیاه‌پزشکی شرکت ایکادمال تهیه شده، یک برنامه کوددهی جامع شامل زمان‌بندی دقیق مراحل رشد، مقادیر بهینه کودها و نکات فنی تغذیه برای دستیابی به حداکثر عملکرد و کیفیت محصول می‌باشد.
کیوی با نام علمی Actinidia deliciosa درختچه‌ای خزان‌کننده، چندساله و رونده از خانواده Actinidiaceae است که میوه‌های قهوه‌ای کرکدار با گوشت سبز و شیرین تولید میکند. این میوه در مناطق معتدل و مرطوب شمال ایران (گیلان، تالش، مازندران و گلستان) و برخی مناطق دیگر کشت می‌شود. کیوی برای تولید میوه‌های درشت، یکنواخت، با گوشت نرم و شیرین و قابلیت انبارداری بالا، به تغذیه دقیق و برنامه‌ریزی‌شده در طول فصل رشد و خواب نیاز دارد.
چطور کیوی را درشت، شیرین و باکیفیت برداشت کنیم؟
برای رسیدن به کیوی‌هایی با سایز بزرگ، شکل متقارن، گوشت سبز پررنگ و طعم شیرین و متعادل، باید تغذیه را متناسب با نیازهای ویژه این گیاه مدیریت کنید. کیوی به نیتروژن برای رشد شاخه‌های سال جاری، فسفر برای توسعه ریشه و گل‌دهی، و به‌ویژه پتاسیم، کلسیم و بور برای پر شدن میوه، سفتی بافت و جلوگیری از بدشکلی نیاز مبرم دارد. همچنین تأمین مداوم منیزیم و آهن برای حفظ سبزینگی برگ‌ها و گوگرد برای بهبود عطر و طعم بسیار حیاتی است. تغذیه صحیح و به‌موقع، از سال آوری کاسته و میوه‌هایی بازارپسند و مناسب انبار تولید میکند. در این تقویم گام‌به‌گام، خواهید گفت در هر مرحله از رشد چه عناصری نیاز دارید تا بهترین انتخاب را از میان کودهای موجود داشته باشید.
فهرست عناوین این مطلب
- چطور کیوی را درشت، شیرین و باکیفیت برداشت کنیم؟
- چرا کیوی‌هایم ریز، بدشکل و زود خراب می‌شود؟
- نکات مهم و هشدارها
- 🥝 تقویم کوددهی کیوی بر اساس مراحل رشد و فصل
- 1- برنامه کوددهی کیوی: مرحله خواب زمستانه (تغذیه ریشه و ذخیره‌سازی)
- 2- برنامه کوددهی کیوی: مرحله بیداری جوانه و رشد شاخه‌های نورس
- 3- برنامه کوددهی کیوی: مرحله گل‌دهی و تشکیل میوه
- 4- برنامه کوددهی کیوی: مرحله رشد و درشت شدن میوه
- 5- برنامه کوددهی کیوی: مرحله قبل از برداشت (رسیدگی نهایی)
- 6- برنامه کوددهی کیوی: مرحله پس از برداشت (بازیابی توان درخت)
- مناطق اصلی کشت کیوی در ایران
- انواع و ارقام رایج کیوی در ایران
چرا کیوی‌هایم ریز، بدشکل و زود خراب می‌شود؟
اگر میوه‌های کیوی شما ریز، بدشکل (دوکی یا پهن)، دارای گوشت سفت یا سفیدرنگ، طعم ترش یا بی‌مزه هستند و در انبار زود نرم و خراب می‌شوند، گیاه دچار کمبود یا عدم تعادل در تغذیه شده است. کمبود نیتروژن (برگ‌های زرد و کاهش رشد شاخه‌های بارده)، کمبود فسفر (گل‌دهی ضعیف و ریشه‌های کم‌جان)، کمبود پتاسیم (میوه‌های نرم، کم‌شیرین و با ماندگاری پایین، حاشیه سوخته برگ‌ها)، کمبود کود کلسیم برای کیوی (پوسیدگی نرم انتهای میوه و لکه‌های چوب‌پنبه‌ای) و کمبود بور (بدشکلی شدید میوه و ترک‌های سطحی) از مهم‌ترین مشکلات مرتبط با تغذیه در باغات کیوی هستند. برنامه زیر با تمرکز بر تأمین متعادل و به‌موقع این عناصر، این مشکلات را برطرف میکند.
نکات مهم و هشدارها
حساسیت به کلر: کیوی به کلر بسیار حساس است. از مصرف هرگونه کود حاوی کلر (مانند پتاسیم کلرید) اکیداً خودداری کنید و همیشه از منابع سولفاته پتاسیم استفاده نمایید.
نیاز به خاک اسیدی: بهترین pH برای کیوی ۵.۵ تا ۶.۵ است. در خاک‌های آهکی و قلیایی، استفاده منظم از گوگرد مایع و کودهای اسیدی برای اصلاح خاک ضروری است.
بادشکن و رطوبت: کیوی به باد گرم و خشکی هوا حساس است. تغذیه مناسب با پتاسیم و سیلیکات، مقاومت به تنش‌های محیطی را افزایش می‌دهد.
دمای خاک: جذب عناصر در دمای ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد مطلوب است. در اوایل بهار که خاک سرد است، از کودهای سریع‌الجذب مانند اوره فسفات و نیترات‌ها استفاده کنید.
🥝 تقویم کوددهی کیوی بر اساس مراحل رشد و فصل
1- برنامه کوددهی کیوی: مرحله خواب زمستانه (تغذیه ریشه و ذخیره‌سازی)
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | بازسازی ذخایر ریشه، افزایش مقاومت به سرما و آماده‌سازی برای بیداری بهاره |
| مرحله رشد | زمستان، پس از ریزش کامل برگ‌ها و قبل از بیدار شدن جوانه‌ها |
| سن گیاه | همه درختان بالغ (بارده و غیربارده) |
| ممنوعیت مصرف | از مصرف نیتروژن به شکل اوره یا نیترات در این فصل پرهیز کنید (تحریک رشد رویشی و خطر سرمازدگی) |
| نیاز به تأخیر | اگر زمین یخ‌زده است، کوددهی را تا زمان آب شدن یخ خاک به تعویق بیندازید |
در این مرحله نیاز اصلی کیوی به فسفر، پتاسیم، گوگرد و ماده آلی کود سولفات آمونیوم برای کیوی است. فسفر ذخیره ریشه را تقویت میکند، پتاسیم مقاومت به یخبندان را بالا می‌برد و گوگرد به اسیدی نگه داشتن خاک و فعال‌سازی عناصر کمک میکند. ترکیب این عناصر با یک منبع ماده آلی هیومیک دار، بهترین آماده‌سازی برای شروع فصل بعد است. همچنین تأمین مس به صورت پیشگیرانه از بیماری‌های قارچی زمستان‌گذران کمک میکند.
محصولات پیشنهادی برای مرحله خواب زمستانه کیوی:
2- برنامه کوددهی کیوی: مرحله بیداری جوانه و رشد شاخه‌های نورس
| تیتر | توضیحات |
|---|---|
| هدف | تحریک رشد هماهنگ شاخه و برگ، جلوگیری از زردی و تأمین انرژی اولیه |
| مرحله رشد | همراه با متورم شدن جوانه‌ها و باز شدن برگ‌های اولیه |
| سن گیاه | همه درختان |
| ممنوعیت مصرف | در صورت پیش‌بینی سرمای دیررس بهاره، از کودهای محرک رشد رویشی با احتیاط مصرف کنید |
| نیاز به تأخیر | اگر خاک هنوز سرد است، از منابع نیتروژن سریع‌الجذب به‌جای اوره استفاده کنید |
کیوی در این مرحله به نیتروژن، کود کلسیم برای کیوی، روی و آهن نیاز فراوان دارد. نیتروژن رشد شاخه‌های فصل جاری را که میوه روی آن‌ها تشکیل می‌شود، تضمین میکند. کود کلسیم برای کیوی برای استحکام دیواره سلولی برگ‌های جوان و روی برای جلوگیری از ریزبرگی ضروری است. آهن نیز مانع از زردی برگ‌ها در خاک‌های آهکی می‌شود. یک منبع فسفر سریع‌الجذب نیز انرژی ریشه‌ها را تأمین میکند.
محصولات پیشنهادی برای مرحله بیداری و رشد رویشی کیوی:
اگر در زمینه تقویم ، جدول یا برنامه کوددهی کیوی تجربهای دارید، نتایج، نکات یا چالشهای خود را در بخش نظرات ثبت کنید تا سایر کشاورزان نیز از تجربه شما استفاده کنند.