روش های اصلاح خاک کشاورزی و افزایش رشد ریشه گیاه
تیم محتوا ایکادمال
بعضی از مشکلات زمین های کشاورزی، آرام و بدون سر و صدا اتفاق می افتند. کاهش رشد گیاه، افت عملکرد گیاه، ضعیف شدن ریشه و افزایش مصرف آب معمولاً یک شبه در گیاه ایجاد نمی شوند. در بسیاری از موارد، ریشه اصلی این مشکلات به تغییرات تدریجی ساختمان خاک برمی‌گردد. یکی از نشانه هایی که کشاورزان زیاد با آن رو به رو می‌شوند، سفت شدن خاک است. بنابراین زمینی که هر سال سخت تر می‌شود، آب دیرتر در آن نفوذ میکند و گیاه دیگر مثل گذشته رشد نمی‌کند. در چنین شرایطی معمولاً اولین راه حل افزایش مصرف کود است؛ اما واقعیت این است که وقتی ساختار خاک دچار مشکل شده باشد، حتی بهترین کودها هم نمی‌توانند عملکرد مطلوبی داشته باشند. پس نکته ای که در این زمان باید مورد توجه قرار بگیرد، اصلاح خاک کشاورزی است.
اصلاح و احیای خاک به معنای برگرداندن توان طبیعی آن، برای نگهداری آب، تهویه، توسعه ریشه و جذب عناصر است. امروزه استفاده از راهکارهایی مانند افزایش ماده آلی، بهبود فعالیت زیستی خاک و استفاده از محصولات اصلاح کننده خاک، بخشی از مدیریت حرفه ای کشاورزی محسوب می شوند.
فهرست عناوین این مطلب
به منظور آشنایی با روش های اصلاح خاک کشاورزی و افزایش رشد ریشه، تا انتهای مطلب همراه وب سایت ایکاد مال باشید. فروشگاه ایکاد مال، یک فروشگاه تخصصی محصولات کشاورزی است، که محصولاتی مانند کودهای مرغی، کودهای کلسیمی، کودهای NPK، اسید هیومیک، فولویک اسید، ورمی کمپوست، کودهای آلی و محرک های رشد با هدف کمک به بهبود شرایط خاک و رشد بهتر ریشه در آن مورد عرضه قرار می گیرد.
چه عواملی باعث سفت شدن خاک می شوند؟
سفت شدن خاک معمولاً نتیجه یک عامل نیست و چند اتفاق در طول زمان باعث ایجاد آن می شوند.
از مهم ترین دلایلی که منجر به سفت شدن خاک می شوند، عبارتند از:
- کاهش ماده آلی
- آبیاری نامناسب
- تردد ماشین‌آلات کشاورزی
- شخم نامناسب
- مصرف نا متعادل کودها
- کاهش فعالیت میکرو ارگانیسم های خاک
زمانی که شرایط فوق برای خاک رخ می دهد، به مرور زمان ساختار خاک متراکم می شود و در مقابل رشد ریشه هم محدود می شود.
نشانه هایی که می گویند خاک نیاز به احیا دارد!
اگرچه سفت شدن خاک می تواند مشکلات زیادی را به همراه داشته باشد،اما قبل از هر اقدامی باید مطمئن شد که، مشکل گیاه واقعاً از خاک است. در واقع خاک، بعضی مواقع فریاد می زند، مشکل از من است.
- جمع شدن آب روی سطح خاک
- سخت شدن عملیات کاشت
- رشد کم ریشه
- افزایش دفعات آبیاری
- افت جذب کود
- کاهش رشد گیاه
- کوچک شدن محصول
موارد فوق، نشان دهنده مشکلاتی است که عامل اصلی آن فقط خاک مرده است. بنابراین اگر چند مورد از علائم نام برده شده، مشاهده شد، به احتمال زیاد فشردگی خاک بالا است.
مهم ترین روش های اصلاح خاک کشاورزی و افزایش رشد ریشه گیاه
مهم ترین کاری که یک کشاورز، بعد از شناسایی مشکل خاک باید انجام دهد، اصلاح خاک کشاورزی است. چرا که اصلاح خاک کشاورزی به طور حتم منجر به افزایش رشد گیاه می شود.
مورد اول. افزایش ماده آلی خاک
یکی از مؤثرترین راهکارها برای بازسازی و اصلاح خاک کشاورزی، افزایش ماده آلی است.
چرا که وجود ماده آلی در خاک باعث می شود:
- ساختمان خاک بهبود پیدا کند.
- نگهداری آب توسط خاک، افزایش یابد.
- تهویه خاک بهتر شود.
- فعالیت زیستی میکروارگانیسم های خاک بیشتر شود.
منابع رایجی که تامین کننده مواد آلی خاک هستند، عبارتند از:
- ورمی کمپوست
- کودهای آلی
- بقایای گیاهی فرآوری شده
مورد دوم. استفاده از اسید هیومیک برای بهبود ساختار خاک
به جرات می توانیم بگوییم که، هیومیک اسید یکی از پرکاربردترین محصولات اصلاح خاک است. چرا که استفاده از آن می تواند منجر به بروز عوامل ذیل شود:
- افزایش توسعه ریشه
- بهبود جذب عناصر
- کاهش فشردگی
- افزایش ظرفیت نگهداری آب
در زمین‌هایی که سال‌ها تحت فشار تولید بوده اند، این محصولات معمولاً نقش مهمی در بازسازی تدریجی خاک دارند.
مورد سوم. تقویت فعالیت میکروارگانیسم‌های خاک
خاک سالم فقط از مواد معدنی تشکیل نشده است. بخش مهمی از سلامت خاک به موجودات زنده آن وابسته است.
میکروارگانیسم‌ها:
- مواد آلی را تجزیه می کنند.
- عناصر غذایی را آزاد می کنند.
- ساختار خاک را بهبود می دهند.
برای حمایت از این چرخه معمولاً از:
- کودهای بیولوژیک
- کودهای آلی
- محرک‌های رشد
استفاده می شود.
مورد چهارم. اصلاح برنامه آبیاری
یکی از دلایل پنهان سفت شدن خاک، آبیاری اشتباه است. افزایش فشردگی خاک و کاهش اکسیژن ریشه از نشانه های آبیاری بیش از حد گیاه است. در مقابل کم آبی هم، باعث سخت شدن لایه سطحی خاک می شود. بنابراین تنظیم زمان و حجم آبیاری از اهمیت زیادی برخوردار است.
مورد پنجم. کاهش فشار مکانیکی روی خاک
عبور مداوم ماشین‌آلات، مخصوصاً زمانی که خاک مرطوب است، ساختار خاک را تخریب می کند و در این زمان هم باید به فکر اصلاح خاک کشاورزی بود.
برای کاهش این اثر:
- باید از تردد غیرضروری کاسته شود.
- عملیات در زمان مناسب انجام بپذیرد.
- از مسیرهای ثابت استفاده شود.
مورد ششم. توسعه ریشه قبل از افزایش کوددهی
یکی از اشتباهات رایج، افزایش مصرف کود قبل از اصلاح وضعیت ریشه است. زمانی که رشد ریشه محدود باشد:
- جذب پایین می آید.
- کود هدر می رود.
- رشد متوقف می شود.
پس ابتدا باید شرایط خاک اصلاح شود و سپس برنامه تغذیه تقویت شود.
چرا ریشه سالم مهم تر از مصرف بیشتر کود است؟
ریشه قوی فقط، وظیفه جذب آب را ندارد. یک سیستم ریشه توسعه یافته، سطح جذب بیشتری ایجاد میکند، مقاومت گیاه را افزایش می دهد و دسترسی به عناصر را بهتر می کند.
به همین دلیل در کشاورزی مدرن، سرمایه‌گذاری روی سلامت خاک و ریشه اهمیت بیشتری، نسبت به مصرف بیشتر کود پیدا کرده است.
چه محصولاتی می توانند به احیا و اصلاح خاک کشاورزی کمک کنند؟
بسته به شرایط خاک، معمولاً از چند گروه محصول برای احیا و اصلاح خاک کشاورزی می توان بهره برد، از جمله:
- ورمی کمپوست: کمک به افزایش ماده آلی و بهبود ساختار خاک.
- اسید هیومیک: افزایش توسعه ریشه و بهبود شرایط فیزیکی خاک.
- فولویک اسید: کمک به انتقال بهتر عناصر.
- کودهای آلی: تقویت فعالیت زیستی و بهبود شرایط خاک.
- محرک رشد: کمک به بازسازی رشد گیاه.
این محصولات در شرایط مختلف باغی و زراعی می توانند مکمل برنامه تغذیه باشند.
جمع بندی
زمانی که یک کشاورز احساس می کند، زمین هرسال سفت تر شده و کوددهی جواب دلخواه را نمی دهد، باید به سراغ حل مشکل، یعنی اصلاح خاک کشاورزی برود. چرا که در نتیجه احیا و اصلاح خاک کشاورزی است، که رشد ریشه گیاه افزایش پیدا می کند.
از طرفی افزایش ماده آلی، تقویت فعالیت زیستی، اصلاح آبیاری و توسعه ریشه از مهم ترین اقداماتی هستند که می توانند به احیای خاک کمک کنند.
استفاده از محصولاتی مانند اسید هیومیک، فولویک اسید، ورمی کمپوست و کودهای آلی فروشگاه تخصصی ایکادمال، نیز می‌توانند، تسهیل کننده بخشی از این مسیر باشند. البته جا دارد بگوییم که، فروشگاه ایکادمال، کودهای دیگری مانند؛ کودهای ماهی، کودهای فسفره، کودهای ازته و… را نیز جهت رفاه حال کشاورزان با بهترین کیفیت عرضه می کند.
در نهایت باید بگوییم که؛ خاک سالم فقط بستر کشت نیست؛ بلکه پایه اصلی عملکرد پایدار و تولید بهتر است.
پرسش و پاسخ
اگر در مورد مطلب سوال دارید می توانید از طریق فرم زیر با ما در ارتباط باشید.