چالکود چیست؟ آموزش گام‌ به ‌گام چالکود زدن درختان میوه

اگر باغدار هستید و درختان شما هر سال با وجود مصرف کود، ضعیف عمل می‌کنند، وقت آن رسیده که با روش چالکود آشنا شوید. چالکود یکی از مؤثرترین روش‌های تغذیه درختان میوه به ویژه درختان مسن است که متأسفانه در ایران کمتر از آن استفاده می‌شود. در روش‌های سنتی کوددهی در باغات، معمولاً کود روی سطح خاک پخش می‌شود و سپس با آبیاری یا باران به داخل خاک نفوذ می‌کند. این روش برای درختان جوان با ریشه‌های سطحی کارایی دارد، اما برای درختان مسن که ریشه‌های آنها تا عمق یک تا دو متری پایین رفته است، روش مناسبی نیست.

چالکود دقیقاً برای حل همین مشکل طراحی شده است. در این روش، کود را در چاله‌هایی که در اطراف درخت حفر می‌شود قرار می‌دهند و سپس چاله‌ها را پر می‌کنند. با این کار، کود مستقیماً در دسترس ریشه‌های عمقی قرار می‌گیرد و هدررفت به حداقل می‌رسد. پس تا انتهای مطلب همراه وب سایت ایکاد مال، عرضه کننده انواع کود، از جمله کود ماهی و هیومیک اسید باشید، تا قدم به قدم با نحوه و زمان انجام چالکود آشنا شوید.

چالکود چیست و چرا برای درختان مسن ضروری است؟

چالکود یک روش کوددهی موضعی است، که در آن چاله‌هایی با عمق و قطر مشخص در اطراف درخت حفر شده و کود درون آنها ریخته می‌شود. سپس روی چاله‌ها با خاک پوشانده می‌شود تا کود در تماس مستقیم با ریشه‌های درخت قرار گیرد.

اهمیت چالکود برای درختان مسن از این واقعیت ناشی می‌شود، که ریشه‌های فعال جذب کننده آب و مواد غذایی، در درختان مسن در عمق ۵۰ سانتی‌متر تا یک متری خاک و در فاصله قابل توجهی از تنه قرار دارند. وقتی شما کود را روی سطح خاک اطراف تنه می‌ریزید، بیشتر آن هرگز به ریشه‌های عمقی نمی‌رسد. کود یا توسط علف‌های سطحی جذب می‌شود، یا در اثر آبیاری و باران آبشویی می‌گردد، یا در سطح خاک تثبیت می‌شود.

چالکود این مشکل را حل می‌کند. با حفر چاله در نقاطی که ریشه‌های فعال وجود دارد و قرار دادن کود در آن نقاط، شما اطمینان پیدا می‌کنید که کود به جایی می‌رود که گیاه به آن نیاز دارد. به همین دلیل، میزان مصرف کود در روش چالکود به مراتب کمتر از روش سطحی است، اما تأثیر آن بسیار بیشتر می‌باشد.

چالکود مخصوصاً برای عناصری که در خاک حرکت نمی‌کنند (مانند فسفر، آهن، روی، منگنز و مس) ضروری است. این عناصر اگر روی سطح خاک ریخته شوند، همانجا تثبیت شده و هرگز به عمق نمی‌روند. اما اگر در چالکود و در تماس مستقیم با ریشه قرار گیرند، به خوبی جذب می‌شوند.

مراحل گام‌ به‌ گام انجام چالکود

چالکود اگرچه کار ساده‌ای به نظر می‌رسد، اما جزئیاتی دارد که رعایت آنها تفاوت بین موفقیت و شکست را تعیین می‌کند. در ادامه هر مرحله را به طور کامل توضیح می‌دهیم.

تعیین محل چاله‌ها

اولین و مهم‌ترین گام، تعیین محل مناسب برای حفر چاله‌هاست. محل چاله‌ها باید منطبق بر محل قرارگیری ریشه‌های فعال درخت باشد.

• برای درختان جوان (کمتر از ۵ سال)، چاله‌ها باید در فاصله ۵۰ سانتی‌متری از تنه حفر شوند.
• برای درختان نیمه مسن (۵ تا ۱۵ سال)، فاصله چاله‌ها از تنه باید حدود یک تا یک و نیم متر باشد.
• برای درختان مسن (بیش از ۱۵ سال)، فاصله ایده‌آل دو تا دو و نیم متر از تنه است.

تعداد چاله برای هر درخت به سن و اندازه درخت بستگی دارد.

• برای درختان جوان، دو تا سه چاله کافی است.
• برای درختان نیمه مسن، چهار تا شش چاله توصیه می‌شود.
• برای درختان مسن و بزرگ، هشت تا دوازده چاله باید حفر شود.

چاله‌ها باید به طور متقارن و در اطراف درخت توزیع شوند تا ریشه در همه جهات تغذیه یکسانی دریافت کند.

عمق و قطر مناسب چاله

عمق چاله بستگی به عمق ریشه‌های فعال درخت دارد. به طور کلی، عمق چاله برای درختان جوان ۳۰ سانتی‌متر، برای درختان نیمه مسن ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر و برای درختان مسن ۵۰ تا ۷۰ سانتی‌متر مناسب است. قطر چاله معمولاً بین ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود. شکل چاله بهتر است استوانه‌ای با دیواره‌های صاف باشد.

نوع کود مناسب برای چالکود

بهترین ترکیب کودی برای چالکود، ترکیب کود دامی پوسیده با کودهای شیمیایی است. کود دامی به عنوان ماده آلی، باعث بهبود بافت خاک، افزایش فعالیت میکروبی و کاهش تثبیت کودهای شیمیایی می‌شود. نسبت اختلاط معمولاً به ازای هر درخت: ۱۰ تا ۲۰ کیلوگرم کود دامی پوسیده به همراه ۲۰۰ تا ۵۰۰ گرم کود فسفره (سوپر فسفات تریپل) و ۱۰۰ تا ۲۰۰ گرم سولفات پتاسیم و ۵۰ تا ۱۰۰ گرم سولفات روی و سولفات آهن.

درختانی که علائم کمبود ریزمغذی (مثل زردی برگ درختان) دارند، به میزان بیشتری از کودهای ریزمغذی نیاز دارند. برای این درختان، می‌توان سولفات روی و سولفات آهن را تا ۲۰۰ گرم برای هر درخت افزایش داد. همچنین اضافه کردن ۵۰ تا ۱۰۰ گرم گوگرد به ترکیب چالکود برای خاک‌های آهکی بسیار مفید است، زیرا گوگرد به تدریج پی اچ اطراف ریشه را کاهش می‌دهد و جذب عناصر را افزایش می‌دهد.

بهترین زمان برای چالکودزدن

بهترین زمان برای چالکود، پاییز و پس از ریزش برگ‌ها است. در این زمان، درخت وارد دوره خواب شده است و فعالیت ریشه ادامه دارد اما سرعت رشد رویشی کاهش یافته است. کودهایی که در پاییز به درخت داده می‌شود، طی زمستان فرصت کافی برای حل شدن و نفوذ در خاک را دارند و در بهار، دقیقاً زمانی که درخت از خواب بیدار می‌شود و نیاز شدید به عناصر غذایی دارد، در دسترس ریشه قرار می‌گیرند.

دومین زمان مناسب برای چالکود، اوایل بهار و قبل از باز شدن جوانه‌هاست. این زمان برای درختانی که در پاییز فراموش کرده‌اید چالکود کنید، مناسب است. اما توجه داشته باشید که چالکود بهاره باید حتماً قبل از شروع رشد سریع بهاره انجام شود. انجام چالکود در فصل تابستان توصیه نمی‌شود، زیرا حفر چاله در نزدیکی ریشه می‌تواند به ریشه‌های فعال آسیب بزند و تنش شدیدی به درخت وارد کند.

تفاوت چالکود با کوددهی سطحی

چالکود نسبت به کوددهی سطحی مزایای متعددی دارد. اولین مزیت، کاهش چشمگیر میزان مصرف کود است. به دلیل اینکه کود دقیقاً در منطقه ریشه قرار می‌گیرد، تلفات ناشی از آبشویی، تثبیت و تبخیر به حداقل می‌رسد. با روش چالکود می‌توانید با نصف میزان کود مصرفی در روش سطحی، نتیجه بهتر و مؤثرتری بگیرید.

دومین مزیت، اثربخشی طولانی‌تر است. کود در چالکود به تدریج آزاد می‌شود و می‌تواند تا یک سال درخت را تغذیه کند. در حالی که کود سطحی اگر باران ببارد یا آبیاری انجام شود، ممکن است ظرف چند روز از دسترس خارج شود.

سومین مزیت، هدفمند بودن تغذیه است. با چالکود می‌توانید نیازهای خاص هر درخت را به طور مجزا تأمین کنید. برای درختی که علائم کمبود دارد، می‌توانید کود بیشتری بدهید. برای درخت سالم، میزان استاندارد مصرف کنید. این کار در روش سطحی عملاً غیرممکن است.

جمع‌ بندی

چالکود یک روش علمی و کارآمد برای تغذیه درختان میوه به ویژه درختان مسن است. با حفر چاله در نقاط مناسب اطراف درخت و پر کردن آنها با ترکیب کود دامی پوسیده و کودهای شیمیایی، می‌توانید راندمان جذب کود را چندین برابر افزایش دهید، میزان مصرف کود را کاهش دهید و سلامت و باردهی درختان خود را بهبود بخشید. بهترین زمان برای چالکود پاییز پس از ریزش برگ‌هاست. با اجرای صحیح چالکود، باغ شما دوباره جوان و پربار خواهد شد.

 فروشگاه ایکاد مال، مرجع تخصصی خرید کود کشاورزی، عرضه کننده انواع کود کشاورزی، از جمله کودهای مرغی و کودهای گوگردی است که به رشد محصولات و افزایش بازدهی محصولات کشاورزان بسیار کمک می کند.