تفاوت بین کلات آهن EDDHA و EDDHSA

اگر برگ درختان زرد اما رگبرگ های آن سبز است و اگر با مصرف کود آهن این زردی برطرف نمی شود، مشکل اصلی آن در خاک‌ های آهکی و قلیایی ایران نهفته است. کلات های آهن یا کلات آهن EDDHA و EDDHSA از جمله راه حل هایی است که به حل این مشکل کمک می کنند.

کمبود آهن شایع‌ ترین کمبود ریزمغذی در باغات و مزارع ایران است. خاک‌های آهکی با پی اچ بالا (معمولاً بین ۷.۵ تا ۸.۵) که بخش بزرگی از زمین‌های کشاورزی کشورمان را تشکیل می ‌دهند، آهن موجود در خود را به فرمی در اختیار گیاه قرار می‌دهند که قابل جذب نیست. در چنین حالتی گیاه تشنه آهن است، اما نمی‌تواند آن را از خاک بگیرد. این مشکل سالانه میلیاردها تومان خسارت به کشاورزان و باغداران ایرانی وارد می‌کند. اما خوشبختانه علم کشاورزی پیشرفت کرده و راه‌حل‌ های مؤثری برای این معضل ارائه داده است. کلات‌های آهن با محافظت از آهن در برابر واکنش با مواد قلیایی خاک، این مشکل را حل می‌کنند و در میان آنها، دو نوع EDDHA و EDDHSA  پیشرفته‌ترین و مؤثرترین گزینه‌ها برای خاک ‌های ایران محسوب می ‌شوند.

در همین راستا در این مقاله  به صورت جامع، به بررسی کامل دو نوع کلات آهن پیشرفته یعنی  EDDHA  و EDDHSA می‌پردازیم و به شما کمک می‌کنیم تا بهترین گزینه را برای باغ و مزرعه خود انتخاب کنید. پس تا انتهای مطلب همراه وب سایت ایکادمال باشید.

 فروشگاه ایکادمال، به عنوان یکی از تأمین‌ کنندگان معتبر انواع کود و کلات‌های آهن و محصولات کشاورزی در ایران، با ارائه محصولات اصل با برگه آنالیز معتبر، همواره در کنار کشاورزان و باغداران بوده است.

چالش کمبود آهن در خاک‌ های ایران

برای درک اهمیت کلات‌های آهن، ابتدا باید مشکل اصلی را بشناسیم. بیش از ۷۰ درصد خاک‌های قابل کشت ایران، آهکی و قلیایی هستند. آهک موجود در این خاک ‌ها، با آهن واکنش داده و آن را به ترکیبات نامحلول تبدیل می‌کند. این ترکیبات نامحلول مانند فسفات آهن یا کربنات آهن، هیچ‌گاه توسط ریشه گیاه قابل جذب نیستند. به عبارت دیگر، ممکن است خاک شما مقدار زیادی آهن داشته باشد، اما این آهن در بند خاک اسیر شده و به گیاه نمی‌رسد.

نتیجه این وضعیت، بیماری زردی برگ یا کلروز است که یکی از رایج ‌ترین و آزاردهنده‌ ترین مشکلات باغات ایران محسوب می‌شود. درختان پسته، مرکبات، سیب، انگور، هلو، گردو و بسیاری از محصولات باغی و زراعی دیگر، هر ساله به دلیل کمبود آهن دچار کاهش عملکرد، ریزش برگ و حتی خشکیدگی می‌شوند.

روش‌های سنتی مانند مصرف سولفات آهن، در خاک‌های آهکی عملاً بی‌اثر هستند، زیرا سولفات آهن فاقد پوشش محافظتی است و آهن آن بلافاصله با کلسیم موجود در خاک واکنش می‌دهد. به همین دلیل، در دهه‌های اخیر استفاده از کلات‌های آهن به عنوان راه‌حل اصلی این مشکل مطرح شده است. کلات‌ها با ایجاد یک پوشش محافظتی دور آهن، از واکنش آن با کلسیم جلوگیری می‌کنند و آن را تا رسیدن به ریشه سالم و قابل جذب نگه می‌دارند.

کلات آهن EDDHA چیست و چگونه عمل می‌کند؟

EDDHA که مخفف اتیلن دی آمین دی اورتو هیدروکسی فنیل استیک اسید می‌باشد، یکی از قوی‌ترین و پایدارترین کلات‌های آهن موجود در بازار است. این ماده با ایجاد پیوندهای محکم و دوگانه با آهن، از تثبیت آن در خاک‌های آهکی جلوگیری می‌کند و آن را برای جذب ریشه در دسترس نگه می‌دارد.

مهم‌ترین و حساسترین نکته در مورد کلات EDDHA، ساختار مولکولی آن است. این ماده از سه ایزومر مختلف تشکیل شده است: ارتو-ارتو، ارتو-پارا و پارا-پارا. در میان این سه، ایزومر ارتو-ارتو باارزش‌ترین و پایدارترین نوع محسوب می‌شود. هر چه درصد ایزومر ارتو-ارتو در محصول بالاتر باشد، پایداری و اثربخشی آن در خاک‌های قلیایی بیشتر خواهد بود.

متأسفانه در بازار ایران، برخی محصولات با نام EDDHA فروخته می‌شوند که درصد ایزومر ارتو-ارتو آنها بسیار پایین است (کمتر از ۱ تا ۲ درصد). این محصولات عملاً در خاک‌های قلیایی ایران بی‌اثر هستند و مصرف آنها هدر دادن سرمایه است. یک کلات EDDHA باکیفیت و مؤثر برای خاک‌های آهکی ایران باید حداقل ۴.۸ درصد ایزومر ارتو-ارتو داشته باشد.

مزایای کلات EDDHA عبارتند از:

• پایداری بسیار بالا در پی اچ تا ۱۱
• اثربخشی تضمینی در خاک ‌های بسیار آهکی
• ماندگاری بالا در خاک (تا یک سال)
•  جذب طولانی ‌مدت توسط ریشه.

عیب اصلی آن نیز قیمت نسبتاً بالاست که ناشی از فرآیند پیچیده تولید آن می‌باشد.

کلات آهن EDDHSA چیست و چه تفاوتی با EDDHA دارد؟

EDDHSA یا اتیلن دی آمین دی اورتو هیدروکسی فنیل سولفونیک اسید، نسخه اصلاح‌شده و پیشرفته‌تر کلات EDDHA است که با افزودن یک گروه سولفونیک اسید به ساختار مولکولی آن، تولید شده است. این تغییر ساختاری، دو مزیت کلیدی ایجاد کرده است که EDDHSA را برای برخی کاربردها به گزینه‌ای برتر تبدیل می‌کند.

• مزیت اول، افزایش چشمگیر حلالیت در آب است. گروه سولفونیک اسید باعث می‌شود EDDHSA به مراتب بهتر و سریع‌تر در آب حل شود. این ویژگی برای سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و فرتیگیشن که روز به روز در حال گسترش در ایران هستند، بسیار حیاتی است. یک کود که به خوبی در آب حل نشود، می‌تواند باعث رسوب‌گیری و گرفتگی قطره‌چکان‌ها شود و خسارت‌های سنگینی به سیستم آبیاری وارد کند.
• مزیت دوم، سازگاری بیشتر با محیط زیست است. پس از تجزیه در خاک، EDDHA به ترکیبی به نام پارا فنل تبدیل می‌شود که برای محیط زیست مضر محسوب نمی‌شود، اما EDDHSA به پارا فنل سولفونیک اسید تبدیل می‌شود که از نظر زیست‌تخریب‌پذیری و سازگاری با طبیعت در سطح بالاتری قرار دارد. این ویژگی در سال‌های اخیر که نگرانی‌های زیست‌محیطی در کشاورزی افزایش یافته، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
• مزیت سوم EDDHSA که کمتر به آن اشاره می‌شود، سازگاری بهتر با کودها و سموم دیگر است. به دلیل ساختار اصلاح‌شده، EDDHSA واکنش‌پذیری کمتری با سایر ترکیبات دارد و می‌توان آن را با خیال راحت‌تری همراه با سایر کودها و سموم مصرف کرد.

راهنمای انتخاب عملی کلات آهن EDDHA و EDDHSA برای کشاورزان و باغداران ایرانی

حالا که با تفاوت‌های این دو نوع کلات آشنا شدید، نوبت به انتخاب عملی بر اساس شرایط خاص شما می‌رسد. دو عامل اصلی در این انتخاب تعیین‌ کننده هستند: سیستم آبیاری و پی اچ خاک.

• اگر سیستم آبیاری قطره‌ ای یا فرتیگیشن است، EDDHSA به دلیل حلالیت بسیار بالا و عدم ایجاد رسوب در قطره‌ چکان‌ها گزینه ایده‌ آل‌تری است. استفاده از EDDHA در سیستم‌های قطره‌ ای ممکن است به مرور زمان باعث رسوب‌ گیری و کاهش راندمان سیستم شود. بنابراین اگر هزینه بیشتری برای تهیه EDDHSA می‌پردازید، این هزینه را سرمایه‌ گذاری برای سلامت سیستم آبیاری خود در نظر بگیرید.
• برای باغاتی که کوددهی به صورت چالکود یا خاکی انجام می‌شود، هر دو نوع EDDHA و EDDHSA مؤثرند و انتخاب به بودجه و در دسترس بودن بستگی دارد. در این شرایط، EDDHA باکیفیت (با درصد بالای ایزومر ارتو-ارتو) کاملاً کارآمد است و نیازی به پرداخت هزینه اضافی برای EDDHSA نیست.
• اگر خاک شما پی اچ بالای ۸.۵ دارد (که در بسیاری از مناطق استان‌های مرکزی و شرقی ایران رایج است)، هر دو نوع EDDHA و EDDHSA عملکرد خوبی دارند و نسبت به سایر کلات‌ها (مانند EDTA و DTPA) که در این پی اچ پایداری خود را از دست می‌دهند، برتری چشمگیری دارند.

هشدارهای مهم در خرید کلات آهن برای خاک‌های ایران

متأسفانه بازار کلات آهن در ایران پر از محصولات بی‌ کیفیت و تقلبی است. برخی فروشندگان با ذکر نام EDDHA روی کیسه، محصولاتی با درصد بسیار پایین ایزومر ارتو-ارتو می‌ فروشند که عملاً بی‌اثرند. برای جلوگیری از این ضرر، به نکات زیر توجه کنید.

• اول، حتماً برگه آنالیز محصول را درخواست کنید و به درصد ایزومر ارتو-ارتو توجه کنید. محصول باکیفیت باید حداقل ۴.۸ درصد ایزومر ارتو-ارتو داشته باشد.
• دوم، از خرید محصولاتی که فقط نام EDDHA روی آنها درج شده اما هیچ اطلاعاتی درباره ایزومرها ندارند، خودداری کنید.
• سوم، با فروشگاه‌های معتبر و شناخته شده در استان خود خرید کنید و از خرید از فروشندگان دوره‌گرد و بدون مجوز خودداری نمایید.
• چهارم، به قیمت توجه کنید. کلات EDDHA باکیفیت قیمت مشخصی دارد. اگر قیمت یک محصول به طور غیرعادی پایین‌تر از میانگین بازار بود، احتمال بی‌کیفیت بودن آن بسیار بالاست.

نحوه مصرف صحیح کلات آهن

برای دریافت بهترین نتیجه از کلات آهن، رعایت اصول مصرف صحیح ضروری است. بهترین زمان مصرف کلات آهن برای درختان میوه، پاییز پس از برداشت محصول و قبل از ریزش برگ‌ها است. در این زمان، ریشه‌ها هنوز فعال هستند و می‌توانند کود را جذب کنند. برای مصرف به روش چالکود، چاله‌هایی به عمق ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متر در اطراف درخت حفر کرده و کلات آهن را به همراه کود دامی پوسیده درون آنها بریزید.

مقدار مصرف کلات آهن بستگی به سن و اندازه درخت دارد. برای درختان جوان، ۲۰ تا ۵۰ گرم، برای درختان نیمه مسن، ۵۰ تا ۱۰۰ گرم و برای درختان مسن، ۱۰۰ تا ۲۰۰ گرم کلات آهن توصیه می‌شود. در صورت استفاده از روش محلول‌پاشی، غلظت ۱ تا ۲ گرم در لیتر آب مناسب است و باید در اوایل بهار همزمان با باز شدن جوانه‌ها انجام شود.

جمع‌ بندی

کمبود آهن یکی از جدی‌ترین چالش‌های کشاورزی ایران است که سالانه خسارت‌های هنگفتی به بخش کشاورزی وارد می‌کند. کلات‌های آهن پیشرفته مانند EDDHA و EDDHSA راه‌حل مؤثر و علمی این مشکل هستند. EDDHA با درصد بالای ایزومر ارتو-ارتو برای خاک‌دهی در باغات و مزارع با پی اچ بالا مناسب است و EDDHSA با حلالیت فوق‌العاده برای سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و فرتیگیشن گزینه ایده‌آل‌تری محسوب می‌شود.

فروشگاه ایکادمال، با سال‌ها سابقه درخشان در زمینه تأمین کلات‌های آهن اصل و باکیفیت، همواره در کنار کشاورزان و باغداران ایران بوده است. تمامی محصولات این فروشگاه همراه با برگه آنالیز معتبر و کد رهگیری اصالت کالا عرضه می‌شوند تا شما با خیال راحت بهترین محصول را برای باغ و مزرعه خود تهیه کنید. برای دریافت مشاوره تخصصی و خرید کلات آهن اصل با بهترین قیمت، با کارشناسان فروشگاه ایکادمال تماس گرفته و باغ خود را از زردی نجات دهید.